Έθιμα που ζωντανεύουν ανήμερα των Φώτων στη Βόρεια Ελλάδα

Σε κωμοπόλεις και μικρά χωριά, θα γίνει ο καθιερωμένος Αγιασμός των υδάτων....

με την κατάδυση του σταυρού ενώ στην Καστοριά, στη Χαλκιδική, στις Σέρρες, στην Κομοτηνή και σε άλλες περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης, το εορταστικό δωδεκαήμερο θα ολοκληρωθεί με χορούς, τραγούδια και άφθονο κρασί.

Στη Θεσσαλονίκη, η βασική τελετουργία των Φώτων, που αποτελεί για την εκκλησία ο αγιασμός των υδάτων, θα γίνει αύριο (αμέσως μετά την ολοκλήρωση της θείας λειτουργίας στο μητροπολιτικό ναό Γρηγορίου Παλαμά) στην παλιά παραλία, στον ύψος της οδού Αγίας Σοφίας. Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας για τον καιρό, αρκετοί τολμηροί κολυμβητές αναμένεται να αψηφήσουν την κακοκαιρία και να βουτήξουν στα παγωμένα νερά του Θερμαϊκού κόλπου για να πιάσουν το σταυρό. 

Παρόμοιες τελετές θα γίνουν αύριο, μετά τις 11 το πρωί στα δημοτικά κολυμβητήρια Τούμπας, Συκεών, Παύλου Μελά Λαγκαδά, καθώς επίσης και στη δημοτική πισίνα Νεάπολης. Στο Δήμο Καλαμαριάς, μετά τον αγιασμό των υδάτων οι χειμερινοί κολυμβητές, θα κόψουν την πρωτοχρονιάτικη πίτα τους.

Ραγκουτσάρια στην Καστοριά
Στην πόλη της Καστοριάς, αλλά και σε άλλες κωμοπόλεις και χωριά της δυτικής Μακεδονίας, αναβιώνουν και φέτος τα λεγόμενα «ραγκουτσάρια», το πρώτο «καρναβάλι» του νέου έτους, ένα από τα πιο γνωστά έθιμα σ΄ ολόκληρη την Ελλάδα, όπου οι κάτοικοι «ξορκίζουν» το κακό και διώχνουν τα κακά πνεύματα των καλικαντζάρων, βάφοντας τα πρόσωπά τους, φορώντας προβιές ζώων και χάλκινα κουδούνια. 

Οι ομάδες μεταμφιεσμένων, ξεχύνονται στους δρόμους και διασκεδάζουν με το πλήθος και υπό τους ήχους των τοπικών μουσικών συγκροτημάτων της περιοχής στήνονται τρικούβερτα γλέντια, σε δρόμους και πλατείες της μακεδονικής πόλης, μέχρι το βράδυ της Δευτέρας. Οι εκδηλώσεις του «Καστοριανού καρναβαλιού» θα ολοκληρωθούν τη Δευτέρα 8 Ιανουαρίου, με την παρέλαση των μεταμφιεσμένων.

Το έθιμο των "Φωταράδων" και της "Καμήλας" στη Χαλκιδική
Στο Παλαιόκαστρο Χαλκιδικής και σε άλλα χωριά του νομού, αναβιώνει το έθιμο των «Φωταράδων», όπου ομάδα καλαντιστών εκλέγει το "βασιλιά". Καταλήγουν στην πλατεία του χωριού όπου οι υπήκοοί του, οι «Φωταράδες», ντυμένοι με την τοπική ενδυμασία και κρατώντας μεγάλα ξύλινα σπαθιά, χορεύουν, προστατεύοντας από τους υπόλοιπους κατοίκους του χωριού, ένα… μεγάλο λουκάνικο δεμένο πάνω σε πάσαλο.

Στη Γαλάτιστα, κάτω από ένα το ομοίωμα καμήλας κρύβονται έξι άνδρες, οι οποίοι τραγουδούν, υπό τους ήχους κουδουνιών. Μπροστά από το ομοίωμα προηγούνται χορεύοντας οι λεγόμενοι «Τζαμαλαροί». Το έθιμο της «Καμήλας» ολοκληρώνεται την επόμενη ημέρα των Φώτων, με την τέλεση εικονικού γάμου, μεταξύ ανδρών.

"Αραπηδες" στη Δράμα 
Σε πολλά χωριά του νομού Δράμας οι κάτοικοι διασκεδάζουν με το διονυσιακό έθιμο των «Αράπηδων». Άνδρες, νεαρής κυρίως ηλικίας μεταμφιέζονται, φορώντας προβιές και μουτσούνες ζώων, και κάνοντας θόρυβο με κουδούνια, ενώ σε κάθε χωριό γίνονται γλέντια, με άφθονο τσίπουρο και υπό τους ήχους της μακεδονικής γκάιντας.

Βρεξούδια στις Σέρρες 
Και στο νομό Σερρών, οι εορταστικές εκδηλώσεις των Φώτων θα ολοκληρωθούν, όπως κάθε χρόνο, την ερχόμενη Δευτέρα. Στις 8 Ιανουαρίου στη Νέα Πέτρα, στη Μονοκκλησιά, στο Χαροπό, και άλλα χωριά θα έχουμε το έθιμο της «Μπάμπως» η «Βρεξούδια», με τη διαφορά, όμως, ότι οι πρωταγωνιστές δεν θα είναι οι άνδρες, αλλά… γυναίκες. Μάλιστα, οι άνδρες είναι υποχρεωμένοι να κρύβονατι στα σπίτια τους ή να παρακολουθούν από μακριά, και για το λόγο αυτό το έθιμο μετονομάστηκε μεταγενέστερα σε “Ημέρα της Γυναικοκρατίας”.

Η ημέρα αυτή είναι ημέρα τιμής στην γηραιότερη γυναίκα του χωριού (μπάμπω) που εκτελούσε κατά το παρελθόν και χρέη μαμής. Όλες οι παντρεμένες γυναίκες του χωριού κάτω από τους ήχους μουσικών οργάνων, συγκεντρώνονται στην κεντρική πλατεία και από εκεί πορεύονται προς το σπίτι της μπάμπως για να της προσφέρουν δώρα. Στη συνέχεια, σχηματίζοντας πομπή, με σκωπτικά τραγούδια χορό και κρασί, την περιφέρουν στην πλατεία.

Κατά τη διάρκεια όλων των παραπάνω δεν επιτρέπεται να πλησιάσει κανείς άντρας, διότι τα δρώμενα είναι ακατάλληλα για αντρικά αυτιά. Αν παρ’ όλα αυτά τολμήσει κάποιος να πλησιάσει, τότε οι γυναίκες τον κυνηγούν, τον καταβρέχουν και προσπαθούν να του βγάλουν ένα ρούχο, το οποίο στην συνέχεια θα δημοπρατήσουν.

Μετά το πέρας της πομπής ακολουθεί γλέντι “κεκλεισμένων των θυρών”, με σκωπτικά τραγούδια, παραδοσιακά εδέσματα και κρασί.

Τα "Σάγια"
Στην Κομοτηνή και τη Νέα Καρβάλη Καβάλας, εξάλλου, θα αναβιώουν τα λεγόμενα «σάγια», όπου οι κάτοικοι πίνουν και γλεντούν γύρω από μεγάλες φωτιές, που ανάβουν στις πλατείες.

Ο πολυμήχανος Έλληνας που έγινε “ενεργειακά αυτόνομος”

Τρία χρόνια έχει να πατήσει το πόδι του σε βενζινάδικο και 16 χρόνια να του έρθει ο λογαριασμός της ΔΕΗ και φυσικά ούτε τώρα του ήρθε το χαράτσι!

Πρόκειται για τον 50χρονο «πολυμήχανο» ερασιτέχνη ερευνητή Μιχάλη Καλογεράκη, ένθερμο οπαδό της πράσινης ενέργειας, ο οποίος έχει εγκαταστήσει στο σπίτι του στις Γούρνες Ηρακλείου τη δική του «ΔΕΗ», το δικό του παρασκευαστήριο καυσίμου, αλλά και τους δικούς του αυτοσχέδιους αντιδραστήρες, όπου προχωρεί σε διάσπαση υδρογόνου και οξυγόνου.

Ο Μιχάλης Καλογεράκης, ηλεκτρολόγος-ηλεκτρονικός στο επάγγελμα, έχει καταφέρει επί χρόνια να έχει πλήρη ενεργειακή αυτονομία στο σπίτι του με τη χρήση αιολικής και ηλιακής ενέργειας. Παράλληλα, στην αποθήκη του σπιτιού του παράγει το οικολογικό καύσιμο από ζαχαροκάλαμο και σάπια φρούτα, το οποίο, σε συνδυασμό με μια μικρή μετατροπή στον κινητήρα της μηχανής του, του έχει δώσει μέχρι σήμερα πάνω από 25.000 δωρεάν χιλιόμετρα.

«Έχω μετατρέψει την αναλογία καυσίμου - αέρα. Η βενζίνη θέλει περισσότερο οξυγόνο για να αναφλεγεί, ενώ το αλκοόλ πολύ λιγότερο», δηλώνει στο «Έθνος» ο ερασιτέχνης ερευνητής προσθέτοντας ότι η πατέντα του βασίζεται στην επεξεργασία του οινοπνεύματος από τα σάπια φρούτα και τη ζάχαρη και στη μετατροπή που έχει κάνει ο ίδιος στον κινητήρα της μοτοσικλέτας του. Το τελικό μείγμα, λέει, είναι σαν μια πολύ δυνατή ρακή, 75 βαθμών, και αν κάποιος το αραιώσει μπορεί να το πιει χωρίς κανένα πρόβλημα.

Η παραγωγή, όπως αναφέρει, γίνεται «από χαλασμένα φρούτα που έχουν ζάχαρη ή και από ζαχαροκάλαμα τα οποία χρησιμοποιώ. Λιώνουμε τα προϊόντα και βάζουμε λίγη μαγιά μαγειρικής και νερό. Μέσα σε λίγα 24ωρα έχουμε έτοιμο καύσιμο για απόσταξη αλλά χρειάζεται να ρίξουμε ακόμα και μαγειρική σόδα, η οποία διαλύει τα οξέα που είναι ακίνδυνα για τον άνθρωπο, επικίνδυνα όμως για τα μέταλλα. Στη συνέχεια ακολουθεί η απόσταξη, η οποία γίνεται με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Δεν καίμε δηλαδή καύσιμο, αλλά απλώς χρησιμοποιούμε το περίσσευμα από τα φωτοβολταϊκά».

Πειράματα

Καθημερινά, το σύστημα του 50χρονου μπορεί να παράγει πάνω από 10 λίτρα καυσίμου, ενώ έγινε γνωστό ότι τα ίδια καύσιμα μπορεί, πέρα από το μηχανάκι, να χρησιμοποιηθούν και για τα αυτοκίνητα αρκεί να γίνει η σχετική μετατροπή του κινητήρα τους. «Εχω κάνει πείραμα τροποποιώντας κινητήρα εσωτερικής καύσης, το οποίο πέτυχε, αλλά δεν έχω τα χρήματα να το χρησιμοποιήσω σε αυτοκίνητο», τονίζει.

Ο κ. Καλογεράκης έχει εγκαταστήσει και λειτουργεί στην αποθήκη του σπιτιού του τους δικούς του αυτοσχέδιους αντιδραστήρες, μέσω των οποίων το νερό παράγει ρεύμα και θέρμανση.

«Όταν έχεις ήλιο, νερό, αέρα, έχεις τα πάντα. Η χώρα μας έχει απλόχερα από τον Θεό όλα αυτά τα πλεονεκτήματα και θα πρέπει οι πολιτικοί μας σε αυτή τη δύσκολη κατάσταση, που βρίσκεται η χώρα μας, να δώσουν κίνητρα και κατευθύνσεις για την πράσινη ενέργεια ώστε να πάμε μπροστά», σημειώνει και προειδοποιεί ότι «πολύ σύντομα θα έρθει η ώρα που το νερό θα αντικαταστήσει τα κλασικά υγρά και ορυκτά καύσιμα που καταστρέφουν τον πλανήτη».

Εξηγεί, μάλιστα, πώς μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο. «Ξεκινάμε με την κατασκευή ενός πολύ αποδοτικού αντιδραστήρα από ανοξείδωτο χάλυβα που θα διασπάσει το νερό στα συστατικά του. Όταν λέμε ''αποδοτικό'' σημαίνει ότι αποδίδει με μία κιλοβατώρα 200 λίτρα αερίου καυσίμου. Το υδρογόνο και το οξυγόνο αποθηκεύονται σε μια δεξαμενή.